آسیبدیدگی رباط زانو
رباط زانو چیست؟
رباطها ریسمانهای محکمی از بافتها هستند که مفصلها را در کنار هم نگه داشته و آنها را به استخوانهای مجاور متصل میسازند.چهار نوع رباط در زانو داریم:
رباط جانبی میانی (MCL)
رباط جانبی کناری (LCL)
رباط ضربدری جلوئی (ACL)
رباط ضربدری پشتی (PCL)
هرکدام از این رباطها یا ترکیبی از آنها میتواند کشیده شده و یا به طور جزئی یا کلی پاره شود.
چه چیز باعث آسیبدیدگی رباط جانبی شده و چه کسانی در خطر هستند؟
علل معمول پارهگی رباط زانو کشیدگی بیش از حد پا در هنگام ورزش یا آسیبدیدن هنگام تمرینات مبارزهای است(همانند کاراته، تکواندو،بُکس )
رباط جانبی میانی MCL در داخل مفصل زانو قرار دارد و به شما کمک میکند تا مفصل زانوی خود را محکم نگه دارید. این رباط با فشار دادن، چرخاندن و ضربهزدن آسیب میبیند. اکثر آسیبهای کوچک MCL به خودی خود و طی چند هفته یا چند ماه جوش میخورد و البته از طریق استراحت کامل. اما آسیبهای جدی اغلب نیازمند عمل جراحی هستند.
درست مثل MCL ، رباط جانبی کناری LCL به شما کمک میکند تا مفصل زانوی خود را محکم نگه دارید اما این رباط در طرف بیرونی مفصل زانو قرار دارد. اکثر آسیبهای کوچک LCL نیز به خودی خود طی چند هفته یا چند ماه جوش میخورد، البته اگر استراحت کامل رعایت شود. اما آسیبهای جدی نیازمند عمل جراحی میباشد.
معمولا با آسیبدیدگی LCL به رباط دیگری نیز در همان زمان آسیب میرسد. در اکثر حالات، آسیبهای LCL خطر کمتری از سایر آسیبهای بافتهای زانو نظیر رباطهای ضربدری دارد. هر چند در موارد جدی رباط میتواند بطور جزئی یا کلی پاره شود.
ضربه به زانو یکی از علل رایج آسیبدیدگی LCL است اما آسیبی که چرخش سبب آن باشد ممکن است منجر به صدمه و زیان شود. معیوب شدن LCL یکی از آسیبهای رایج در ورزش است.
علایم و پیچیدگیهای صدمات رباطهای جانبی چیست؟
صدمه به MCL باعث شکننده شدن لبه داخلی زانو شده و در بعضی موارد نیز ممکن است منجر به تورم شود. پارهگی جزئی یا کلی نیز باعث تورم و درد شدید خواهد شد.
صدمه به LCL درد و شکننده شدن را در سطح خارجی زانو به همراه دارد و ممکن است باعث تورم نیز بشود.
چگونه یک پزشک آسیبدیدگیهای رباطهای جانبی را تشخیص میدهد؟
اگر بعد از صدمه دیدن زانویتان در تمرین، ورزش یا تصادف، تورم یا درد داشتید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
پزشک با خم کردن قسمت پایینی پای شما به داخل، زانوی شما را برای آسیب دیدگی LCL چک میکند. اگر قسمت پایینی پای شما بطور غیرعادی به داخل خم نشد و اگر آسیب LCL هم وجود داشته باشد بسیار جزئی خواهد بود ولی اگر پزشک بتواند قسمت پایینی پای شما بیش از معمول به داخل خم کند ممکن است رباط زانوی شما بطور جزئی یا کلی پاره شده باشد.
تستهای دیگری برای صدمات LCL و MCL :
رادیوگرافی با اشعه X
تست( MRI ) تصویر برداری با ارتعاشات مغناطیسی
چه عواملی باعث آسیبدیدگی رباطهای ضربدری شده و چه کسی در خطر است؟
رباط ضربدری جلوئی ACL، از انتهای پشتی استخوان ران تا بالای جلوی استخوان ساق پا کشیده شده است و رباط ضربدری پشتی PCL نیز از انتهای جلوی استخوان ران تا بالای پشت استخوان ساق پا کشیده شده است. آنها طوری از روی هم عبور کردهاند که یک X، شکل گرفته است.
این رباطها میتوانند از راههای زیر آسیب ببینند:
PCL مقادیری ازACL است. پس کمتر مستعد آسیبدیدگی و صدمه است. اما از سوی دیگر صدمات ACL، یکی از رایجترین آسیبدیدهگیهای زانو در هنگام ورزش است.
علائم و پیچیدگیهای صدمات رباطهای ضربدری چیست؟
وقتی شما به ACL خود صدمه میزنید، معمول است که صدای آشکار یک ضربه ناگهانی را بشنوید و یا ممکن است احساس کنید که چیزی داخل زانوی شما شکسته شد و از دیگر علائم آن:
در آسیبدیدگی PCL معمولاً صدائی را که هنگام آسیب دیدن ACL میشنوید به همراه ندارد، اما سایر علایم صدمات PCL شبیه علائم صدمات ACL است.
چگونه یک پزشک آسیبدیدگی رباطهای ضربدری را تشخیص میدهد؟
پزشک با کشیدن قسمت پایینی پای شما به جلو، هنگامی که ران شما آرام و ساکن است زانوی شما را برای آسیبدیدگی ACL تست میکند.
اگر زانوی شما سُست به نظر رسید، معمولاً دلیل و علامتی است بر آسیبدیدگی ACL برای تست کردن آسیبدیدگی PCL، ممکن است از شما خواسته شود تا به پشت دراز بکشید، بعد پاهای خود را طوری بلند کنید که رانهای شما مستقیماً به طرف بالا اشاره کنند، همچنین زانوهای شما در یک زاویه قائمه خم شوند. اگر قسمت پایینی پای شما به سمت زمین خم شد احتمالا PCL زانوی شما پاره شده است.
ممکن است پزشک، بطور آرام روی کاسه زانوی شما فشار وارد کند تا وجود مایع داخل مفصل زانویتان را احساس کند خصوصاً وقتی که زانوی شما شدیداً متورم شده باشد.
و سایر راهها تشخیص شامل:
راه درمان آسیبدیدگیهای رباط زانو چیست؟
این درمان معمولاً شامل فیزیوتراپی و یک سری تمرینهای مخصوص میباشد. گاهی اوقات نیز یکی سری روشهای درمانی خیلی راحتتر تجویز میگردد. اگر MCL تنها رباطی است که دچار آسیبدیدگی شده، معمولاً نیازی به عمل جراحی نیست. اما اگر سایر رباطهای شما نیز آسیب دیدهاند ممکن است مداوای شما نیازمند عمل جراحی باشد. هر چه شما فعالتر و جوانتر باشید، شانس شما برای موفقیتآمیز بودن عمل جراحی بعد از آسیبدیدگی رباط بیشتر است. ممکن است شما قادر باشید که همان روز بعد از عمل زانو به خانه باز گردید اما شاید مجبور شوید به مدت یک هفته یا بیشتر از عصای زیر بغل استفاده کنید اما ورزشکاران معمولاً 9ماه بعد از عمل جراحی به فرم ورزشی خود باز میگردند.
پیشگیری
بیشتر آسیبها و صدمات به رباطهای زانو غیرقابل پیشگیری است چون برخوردهای سخت و محکم بخشی ثابت از هر ورزشی است، مثل فوتبال و راگبی. ورزشکاران به خاطر حرکات فعال و شدیدی مثل پریدن و چرخیدن که قسمتهای مهم هر ورزشی هستند بیشتر در معرض خطر هستند.
برای کاهش خطر آسیبدیدگی رباط زانو:
راههای مراقبت
مداوا به وسیله کمکهای اولیه درست در همان لحظه آسیبدیدگی رباط است. از دستورات RICE پیروی کنید:
اکثر رباطهای زانو کاملاً جوش میخورند و یا تحرک و پویایی خود را دوباره بعد از عمل جراحی به دست میآورند. هر چند ممکن است رباطی هم کاملاً جوش بخورد ولی منجر به یک ضعف طولانی در آن مفصل شود. متاسفانه وقتی رباط شما یکبار آسیب ببیند برای آسیبدیدگی بعدی مستعد خواهد بود حتی اگر شدت فعالیت این بار کمتر هم باشد.
ی کاربردی:
رباط صلیبی قدامی در عقب به لبه خلفی داخلی کوندیل خارجی ران اتصال دارد سپس در داخل کپسول مفصل ران به سمت پائین, جلو و داخل رفته کمی پهن تر شده و به حفره ای در جلو و خارج استخوان درشت نی اتصال می یابد. این رباط دو باند دارد. باند جلویی داخلی که در هنگام خم شدن زانو کشیده و در هنگام باز شدن زانو شل است و باند خلفی خارجی که در هنگام باز شدن زانو کشیده و در هنگام خم شدگی زانو شل است.رباط ACL از شاخه خلفی عصب مربوط به درشت نی عصب می گیرد و سبب ایجاد حس عمقی در زانو می شود.
بیومکانیک ورزشی:
85% از مقاومت در مقابل حرکت به جلوی استخوان درشت نی نسبت به استخوان ران را در محل مفصل زانو, ACL تامین می کند و سبب پایداری زانو در هنگام ایست ناگهانی می شود. حداکثر مقاومت ACL زمانی است که زانو در حالت کاملاً باز قرار دارد.همچنین رباط صلیبی قدامی در محدود کردن میزان چرخش درشت نی هم نقش دارد و هنگامی که زانو کاملاً باز است در مقابل نیروهای وارد به زانو از داخل و خارج زانو را محافظت می کند و پایداری آنرا به کمک رباطهای جانبی زانو حفظ می کند.هنگامی که ACL صدمه ببیند ترکیبی از حالت حرکت به جلوی درشت نی نسبت به ران و چرخش به خارج و داخل بیش از حد استخوان درشت نی رخ می دهد.متوسط قدرت رباط صلیبی قدامی در برابر کشش حدود 2160 نیوتن می باشد که این مقدار بطور قابل ملاحظه ای کمتر از متوسط توان رباط صلیبی خلفی و تقریباً نصف رباط جانبی داخلی زانو است.
شرح حال:
با یک شرح حال مناسب که تاکید آن بر مکانیسم آسیب و شناسایی آسیب های احتمالی قبلی است و معاینه مناسب می توان در اغلب موارد آسیب ACL را تشخیص داد.• در ورزشهای غیر تماسی: - یک صدای تق همراه با آسیب ACL شنیده شده یا خیر. معمولاً این صدا هنگامی که فرد ناگهان تغییر مسیر داده یا ناگهان در هنگام دویدن ایستاده است و یا در هنگام افتادن روی پا بعد از پرش شنیده شده و بدنبال آن التهاب ایجاد شده است. - در خلال چند ساعت خون در مفصل تجمع پیدا کرده است. - فرد معمولاً نتوانسته است بخاطردرد و تورم یا ناپایداری زانو به فعالیت ادامه دهد.• در ورزشهای تماسی و ضربات با انرژی بالا: - این صدمات رباط ACL معمولاً با آسیب دیدگی سایر رباطهای زانو یا منیسک ها همراهی دارد - اعمال یک نیروی شدید از سمت خارج به داخل به زانو می تواند منجر به یک سه گانه آسیب دیدگی شامل آسیب ACL, آسیب رباط جانبی داخلی زانو و آسیب تاخیری منیسک داخلی شود.
معاینه بالینی:
•مشاهده دقیق زانو برای بررسی تجمع مایع یا تغییر شکل استخوانی ( شکستگی احتمالی ) طبق تحقیقات انجام شده در آسیب استخوانی تجمع سریع مایع در مفصل 72% ارتباط با آسیب رباط صلیبی قدامی دارد.
• معاینه دامنه حرکات مفصل زانو بخصوص بازشدن کامل زانو که اگر نشود امکان آسیب همراه در منیسک را مطرح می کند.• لمس ساختارهای استخوانی امکان دارد منجر به شناسایی شکستگی استخوان درشت نی شود.
• لمس خطوط مفصلی زانو برای ارزیابی آسیب احتمالی منیسک ها لازم است. همچنین باید رباطهای جانبی زانو معاینه شوند.• انجام Lachman test بعد از رفع یا کاهش درد بیمار باید برای ارزیابی رباط ACL صورت گیرد به این صورت که فرد روی تخت خوابیده و زانو را در وضعیت خم شدگی 20 تا 30 درجه قرار می دهیم با دست چپ ران را می گیریم و با دست راست پشت قسمت فوقانی ساق را به جلو و طرف خود می کشیم. چنانچه در سمت آسیب دیده مقدار جابجا شده به جلو نسبت به سمت سالم در پای دیگر بیش از 3 میلی متر باشد غیر عادی است و نمایانگر آسیب است.
• انجام تست Ant.drawer test بخاطر اسپاسم عضلات پشت ران که تست را متاثر می کند کمتر قابل اعتماد است. برای انجام تست بیمار به پشت خوابیده و زانوها را در وضعیت خم شدگی 90 درجه قرار می دهد. معاینه گر جلوی وی نشسته و با دو دست پشت قسمت زیر زانو را می گیرد و ساق را به سمت خود می کشد و در آسیب رباط صلیبی قدامی استخوان درشت نی جلو می آید
علل آسیب دیدگی
• ورزشهای پر خطر برای آسیب دیدگی ACL : ورزشهای فوتبال, اسکی, بسکتبال و بیسبال مسئول 78% از جراحات مرتبط با ورزش رباط صلیبی قدامی هستند.• جنس : صدمات ورزشی زنان در زمینه پارگی رباط ACL بیشترمی باشند.
• کفش ورزشی : کفش های ورزشی که کناره های آنها سفتتر و محکمتر از وسط کف آنها می باشد بیشتر فرد را مستعد صدمه دیدگی ورزشی می کند.
بررسی تصویربرداری
رادیوگرافی:
• یافته های رادیوگرافیک اغلب منفی است.
• برای بررسی آسیب های همراه با پارگی ACL می توان از نماهای AP, Lateral و merchant و sunrise و Notch view استفاده نمود.
• نمای مایل برای بررسی صفحه استخوان تیبیا مفید است.
• امکان دارد در نمای AP شکستگی همراه با کندگی قسمت خارج کپسول ( Segond fracture ) دیده شود.این شکستگی یک شاهد بر آسیب کپسول خارجی و یک مدرک غیر مستقیم بر آسیب رباط صلیبی قدامی است. و در قسمت خارجی صفحه تیبیا اتفاق می افتد درست در مجاورت خط مفصلی و در خلف توبرکل Gerdy
آرتروگرام:
• این روش تقریباً با MRI جایگزین شده است.
• از این روش برای بررسی پارگی ACL استفاده می شود.
ام آر آی:
• برای تشخیص آسیب های ACL حدود 95% حساسیت دارد. همچنین با آن می توان کوفتگی های استخوانی را که در 90% از موارد آسیب رباط صلیبی قدامی وجود دارند تشخیص داد.
درمان(Treatment):
مرحله حاد:
چنانچه جراحی لازم باشد معمولاً آنرا 3 هفته به تاخیر می اندازند تا التهاب کاهش یافته و از عوارضی مثل خشکی مفصل بدنبال جراحی سریع جلوگیری شود. باید در این سه هفته عضلات جلو و عقب ران و دامنه حرکتی مفصل زانو تقویت و زیاد شود که این امر می تواند به کاهش تجمع مایع مفصلی و بدست آوردن سریع توان عضلانی بعد از عمل کمک کند. برای تصمیم به جراحی توجه به چند فاکتور مهم است مثل سطح فعالیت ورزشی قبل از صدمه دیدگی , صدمات همراه , تمایل برای ادامه همان رشته ورزشی.و میزان شلی مفصل زانو.جراحی می تواند بصورت ترمیم داخل یا خارج مفصلی رباط صلیبی قدامی باشد, در روش داخل مفصلی توسط روش آرتروسکوپی رباط پاره شده را بصورت اولیه یا با استفاده از رباط زیر کشکک ترمیم می کنند. در روش خارج مفصلی هم با استفاده از بخشی از نوار فیبری خارج ران به نام ایلیو تیبیال تراکت زانو را در سمت خارجی در بیرون سطح مفصلی پایدار می کنند. انتخاب بین این دو روش بسته به نظر جراح دارد و امری تخصصی است. درمان غیر جراحی پارگی aclمعمولا برای افراد مسن و آنهایی که قصد پرداختن به ورزش های شدید و رقابتی را ندارند در نظر گرفته می شود.
مرحله بهبودی:
- فاز اول : دو هفته اول بعد از جراحی را شامل می شود و هدف در آن رسیدن به بازشدگی کامل زانو ( Full extension ) و حفظ قدرت عضلانی عضله چهارسر رانی و کاهش تورم و نیز توانایی خم کردن زانو در حد نود درجه است.
- فاز دوم : هفته سوم تا پنجم بعد از عمل را شامل می شود و هدف در آن حفظ توانایی باز کردن کامل زانو و افزایش میزان خم شدن زانو به بیش از 90 درجه تا رسیدن به خم شدگی کامل زانو است.
- فاز سوم : هفته ششم را شامل می گردد و هدف در آن افزایش قدرت و سفتی عضلانی است و بدنبال این مرحله به آرامی به ورزش باز می گردیم.بدون انجام تمرینات کافی در دوره بعد از جراحی, بازگشت به ورزش به زمانی معادل ۹-۶ ماه نیاز دارد.
پیش آگهی:
• میزان موفقیت جراحی رباط ACL 95-82% است.
یک نکته بسیار مهم:
بعد از عمل جراحی ACL ,در فازهای اولیه درمانی جهت جلوگیری از نیروهای برشی که باعث فشار به رباط می گردد,تمرینات جهت تقویت عضلات اطراف مفصل زانو باید تحت نظارت متخصص جراحی ارتوپد و فیزیوتراپیست صورت گیرد.بنابراین در مراحل اولیه نباید انقباض کانسنتریک عضله چهارسر(مثلا بالا آوردن فعال ساق پا درحالیکه زانو خم می باشد) انجام شود بلکه جهت جلوگیری از ضعف و آتروفی این عضله, انقباض ایزومتریک درحالیکه زانو صاف می باشد قابل انجام است.در فازهای اولیه جراحی ACL ,بیشتر بر تقویت عضله همسترینگ تاکید می شود و همچنین به تدریج پیشرفت بیمار به سمت تمرینات زنجیره بسته می باشد. بنابراین برای حصول بهترین نتیجه به ویژه درارتباط با ورزشکاران حرفه ای,کنترل و پیشرفت تمرینات باید توسط گروه درمانی مربوطه صورت گیرد.
جلوگیری از آسیب دیدگی زانو در هنگام دویدن:
براساس گفته های متخصصان پزشکی ورزشی 70 درصد از همه ی دونده ها در زمان هایی از زندگی شان از ناحیه زانو دچار آسیب دیدگی شده اند. چون در فصل بهار، بیشتر دونده ها شروع به تمرین می کنند، دراین موقع از سال بیشتر آسیب دیدگی ها اتفاق می افتد. دلیل این آسیب دیدگی ها این نیست که دونده ها در شیوه ی دویدن خود دچار اشتباه می شوند بلکه به این خاطر است که آنها از این که بالا خره فصل گرما فرا رسیده است و آنها می توانند بیرون و در هوای آزاد به دویدن بپردازند، هیجان زده می شوند و یادشان می رود یک سری احتیاط های لازم جهت جلوگیری از آسیب دیدگی را رعایت کنند.
آسیب های زانو برای هر دونده ای از هر سنی، خواه 20 ساله یا 60 ساله ممکن است اتفاق بیفتد. معمول ترین آسیب هایی که برای مفصل زانو اتفاق می افتد عبارتند از درد پاتلو فمورال (که به نام زانوی دونده هم معروف است) و مشکل نوار ایلیوتیبیال )(ITB) نواری که از استخوان لگن تا زانو کشیده شده است)، است. مشکل زانوی دونده وقتی رخ می دهد که کاسه ی زانو بر روی استخوان ران سائیده می شود. این حرکت موجب التهاب می شود و ممکن است موجب ساییدگی غضروف اطراف کاسه زانو گردد. مشکل ITB وقتی رخ می دهد که تاندون بر لبه خارجی استخوان ران سائیده شود و ملتهب گردد. این به علت بیش از حد سائیده شدن بر روی قسمت خارجی زانو رخ می دهد.
اگر چه این آسیب ها شایع هستند، به راحتی قابل پیشگیری هستند و می توان به راحتی آثار آن ها را کاهش داد . همین که شما دونده هستید به این معنی نیست که شما نهایتاً به سندرم زانوی دونده و یا ITB یا دیگر آسیب های زانو دچار خواهید شد. مشکل هایی مثل این نتیجه ی استفاده ی بیش از حد یا نا میزان و غیر هم محور بودن مفصل است و این مشکل ها با عادت های غلط در دویدن تشدید می شود. که همه ی این عادت ها قابل پیشگیری است. در زیر چند راهکار برای جلوگیری از آسیب های زانو آمده است.
کفش های خوب بخرید:
شما در مورد یک کفش به راحتی به وسیله ی مارک آن، قیمت آن یا چیزهایی که یک نفر کارشناس درباره ی آن کفش بگوید، می توانید قضاوت کنید ضربه گیری و استحکام طرح مهم هستند ولی از این ها مهم تر این است که کفش باید با اندازه ی پای شما مطابقت داشته باشد. اگر طالب عقیده ی متخصصین باشید، یک پزشک یا کارشناس در مشکلات پا می توانند به شما در انتخاب یک کفش مناسب پایتان کمک کنید. برخی افراد پاهایی باریک یا پهن دارند که سایزهایی خاص نیاز دارند. متاسفانه خیلی از کفش هایی که امروزه ادعا می شود جزء کفش های مخصوص دو هستند، چندان هم قابل تایید نیستند. بیشتر آنها دارای کفی داخلی ای هستند که برای پشتیبانی از پا و گرفتن ضربه استفاده شده اند اما بهترین کار این است که شما کفی های داخلی معمولی کفش را بردارید و کفی های سفت تری بخرید.
قبل از شدید شدن تمرین، خود را گرم کنید:
قبل از هر گونه دویدن، حالا دویدن در محیط محله ی شما باشد یا شرکت در دوی ماراتن بوستون، لازم است که به کشش ماهیچه های خود بپردازید. کشش عضلات نه تنها بهترین راه برای به جریان انداختن و نرمش دادن ماهیچه ها قبل از درگیر کردن آنها در تمرین است بلکه می تواند به پیشگیری از درد ساق پا، آسیب دیدگی مفصل ران و گرفتگی عضلانی قسمت مچ پا و پایین تر از آن کمک کند. انجام حرکت کششی در هوای سرد که ماهیچه ها کندتر نرم می شوند، مهم تر است.
ترکیبی کار کنید:
خیلی از دونده ها ترجیح می دهند که فقط بر روی یک نوع تمرین ورزشی متمرکزشوند و آنهم دویدن است. اما این کار متوازن نگه داشتن بدن شما را سخت می کند.دونده هایی که فقط می دوند ماهیچه های پشت ران خیلی قوی ای خواهند داشت در حالی که ماهیچه های چهار سر آنها (روی ران) تقویت نمی شود. اضافه کردن تمریناتی که سیستم های ماهیچه ای بدن را تقویت می کنند موجب تقویت پشت و جلوی ران به صورت همزمان می شوند. به علاوه ماهیچه های باسن و مفصل ران را نیز تقویت می کنند.
درست بخورید:
دونده ها برای حفظ سلامتی مفاصل خود باید به مواد غذایی ای که می خورند، توجه کنند. مثلاً متخصصان توصیه می کنند که افراد بالغ هر روز حداقل 1000 میلی گرم کلسیم حالا چه از طریق خوردن مکمل های غذایی باشد یا خوردن لبنیات و سبزی های دارای رنگ سبز تیره، مصرف کنند. خیلی از دونده ها از مکمل های chondroisin و گلوکوزامین هم استفاده می کنند. اگرچه تحقیقات نتیجه بخش بودن ترکیب کردن این ترکیب های شیمیایی را نشان داده است، این مواد می توانند برای افرادی که از مشکل التهاب مفاصل رنج می برند مفید باشد و این مواد نسبتاً بی خطرهستند.
تا آخرین نفس تلاش نکنید:
دونده ها دوست دارند به محض این که فصل بهار رسید، دویدن درمسافت های طولانی را شروع کنند. اما زیادی مطمئن و هیجان زده بودن برای به پایان رساندن مسافت پیست می تواند موجب تحمیل کردن یک تمرین سنگین خیلی زودتر از موعد عادی آن شود. از آن جا که دونده ها در فصل زمستان کم تحرک تر هستند، لازم است که کمی آهسته تر کارشان را شروع کنند و روند خود برای دستیابی به مسافت های طولانی که در تابستان یا پاییز گذشته طی می کرده اند را آرام تر پی بگیرند.
دویدن راه خیلی خوبی برای استفاده از هوای تازه، دستیابی به گردش خون بیشتر و دستیابی به فرم بدنی مناسب است و یک ریال هم خرج ندارد. اما اگر برای آماده کردن بدن و ذهن خود، تحقیق برای پیدا کردن کفش مناسب و تمرین ورزشی صحیح و رعایت رژیم غذایی سالم و نحوه ی خواب صحیح وقت نگذارید، به قیمت آسیب دیدگی غیرقابل جبران زانوی شما تمام می شود.
هرگاه مقدار پارگی جزئی باشد ودرد وسایر علائم هم برطرف شده باشد ممکن است دکتر استفاده از برنامه کشش عضلانی (muscle- strengthening) را توصیه نماید.انجام فعالیت های ورزشی برای درمان ناراحتی منیسک هنگامی بهترین نتیجه را می دهد که با راهنمایی دکتر و تحت نظارت فیزیو تراپ ودیگر مربیان ورزشی مجرب ،انجام گیرد. وجود این درمانگر ها باغث می شود که اطمینان حاصل کنیم که تمرینات ورزشی به درستی انجام می گیرند بدون اینکه خطر وارد کردن صدمات مجدد یا تازه ای به زانو وجود داشته باشد .
برای تقویت عضلات چهار سر ران (quadriceps) و زردپی های پشت زانو (hamstring muscles) وافزایش انعطاف پذیری و توانایی آنها انجام تمرینات زیر برای بر طرف کردن صدمات وارد به منیسک ، طراحی شده است :
اکثر قهرمانان جوان که منیسک آنها تحت معالجه قرار گرفته قادر خواهند بود که دوباره به انجام ورزش های سخت بپردازند.
در صورتی که بیمار مسن باشد یا پارگی منیسک در محلی باشد که خونرسانی به آن بخوبی صورت نمی گیرد ممکن است دکتر بخشی از منیسک یا حتی سطح آن را ببرد در بعضی مواقع ممکن است کل منیسک برداشته شود .
|
ای پرتحرک کودکانه از آسیب دیدگی زانو در بزرگسالی پیشگیری می کند |
|
|
|
|
موارد دیگر از آسیب دیدگی های متداول در ورزش
آسیب های ورزشی انواع مختلف دارند، اما قسمت های ویژه ای از بدن هستند که بیش از سایر اعضاء در خطر صدمه خوردن هستند. 5مورد از متداول ترین صدمات و جراحت های ورزشی و راه های جلوگیری و درمان آنها را نیز به شما معرفی کردیم,اکنون 5 مورد دیگر از این آسیب ها را مورد بررسی قرار می دهیم.
-1کشیدگی عضلات و ماهیچه ها
گرم نکردن صحیح بدن، خستگی، عدم انعطاف پذیری و ناتوانی و ضعف، همه از عوامل کشیده شدن ماهیچه در ورزشکاران می باشد. معمول ترین ماهیچه هایی که کشیده می شوند، عضلات پشت ران (در ورزشهایی همراه با دویدن است مثل دومیدانی، بسکتبال) و ماهیچه ساق پا (در تنیس) می باشد. البته ماهیچه های دیگری نیز باتوجه به ورزش مورد نظر درصدد کشیدگی هستند.
پیشگیری و درمان: بهترین راه جلوگیری از بروز چنین عارضه، انجام حرکات کششی صحیح قبل و پس از ورزش کردن و اجتناب از ورزش هنگام خستگی و ضعف است. Rice و دارو های ضد-تورمی مثل سایر آسیب ها، بهترین درمان برای این عارضه می باشد. خوب است که کمی هم به آرامی عضلات را کشش دهید. وقتی عارضه شروع به بهبودی کرد می توانید دوباره ورزش را شروع کنید، اما هر از چند گاهی در میان ورزش مکث کرده و ماهیچه هایتان را بکشید تا به طور کامل بهبود یابید.
-2 آسیب های آرنج در ورزش تنیس و گلف
تعجب آور است که این آسیب %7 کل آسیب های ورزشی را تشکیل می دهد. در این آسیب ورزشی، تاندون های آرنج به خاطر ضربات مکرر بَک هند در تنیس آسیب دیده و باعث ایجاد درد در قسمت داخلی آرنج می شود.، البته گاهاً ممکن است قسمت خارجی هم صدمه ببیند.
پیشگیری و درمان: بهترین راه جلوگیری از بروز این آسیب، انجام تمرینات تقویتی ساعد و بازو است. همچنین اصلاح کردن طریقه ی ضربه زدن با راکت و استفاده از آرنج بند می تواند کمک کننده باشد. برای درمان این عارضه Rice و داروهای ضد-تورم مناسب است، اما در بعضی موقعیت ها فیزیوتراپی و ترک ورزش به مدت زیاد ضروری است.
-3 رگ به رگ شدن و پیچ خوردگی مچ پا
این آسیب در میان افرادی که فوتبالف هاکی، بسکتبال و والیبال بازی می کنند، بسیار متداول است. می توان گفت در ورزش هایی که با دویدن و پریدن سر و کار دارد غیر قابل اجتناب است. این حرکات ممکن است باعث پیچ حوردن مچ پا و گاهی پاره شدن یک تاندون یا لیگامنت شود. با عکسبرداری می توان تشخیص داد که عضو دچار شکستگی شده است یا خیر.
پیشگیری و درمان: تقویت مچ پا با حرکات نرمشی، بستن مچ یا استفاده از مچ بند می تواند از بروز این اتفاق پیشگیری کند اما ضمانتی درکار نیست که اگر افتادید یا حرکاتی اشتباه انجام دادید صدمه نبینید. پیچ خوردگی مچ پا را می توانید با Rice و داروهای ضد-تورمی مداوا کنید. اما به هیچ وجه بیش از یک روز استراحت نکنید. باید سعی کنید مچ پایتان را به نرمی تکان داده و بچرخانید تا از ورم آن کم شود.
-4 آسیب دیدگی شانه
%20 آسیب دیدگی های ورزشی مربوط به شانه است که شامل دررفتگی، رگ به رگ شدن و ضرب دیدگی می شود. این آسیب دیدگی در ورزشهایی مثل تنیس، شنا، وزنه برداری، بیسبال و والیبال بیشتر اتفاق می افتد. علائم ای عارضه، بروز درد، کوفتگی عضلانی و احساس ضعف و ناتوانی در شانه می باشد.
پیشگیری و درمان: برای پیشگیری از وقوع این عارضه که بیشتر زمانی اتفاق میافتد که مدتی از شانه خود استفاده نکرده باشید. مثل دوران تعطیلات لیگ، بهتر است قبل از شروع ورزش عضلات آن را با وزنه زدن تقویت کنید. بهترین راه های درمانی برای این عارضه نیز Rice و داروهای ضد-تورمی است.
-5آسیب دیدگی زانو در دونده ها
آسیب دیدگی زانو %55 آسیب دیدگی های ورزشی را تشکیل می دهد و تقریباً ¼ این مشکلات توسط پزشک جراح ارتوپد برطرف می شود. البته دونده ها تنها قربانیان این آسیب ورزشی نیستند. دوچرخه سواران، شناگران، افرادی که ایروبیک استپ کار میکنند، و آنها که فوتبال و بسکتبال و والیبال بازی می کنند نیز ممکن است به این عارضه دچار شوند. در این عارضه، استفاده بیش از حد از زانو باعث ناراحتی و آسیب رسیدن به تاندون زیر کاسه ی زانو می شود.
پیشگیری و درمان:کفش یا کفی کفش هایتان را مرتباً عوض کرده و از نوع مناسب استفاده کنید. بین تمریناتتان مدت بیشتری استراحت کنید. اگر زانویتان آسیب دید حداقل دو روز از انجام دوباره ی ورزش خودداری کرده و از داروهای ضد-تورم استفاده کنید. قبل از شروع دوباره ی ورزش حتماً خود را خوب گرم کرده و در محل آسیب دیده از یخ استفاده کنید.
پیشگیری بهترین درمان است
آسیب دیدگی زانو %55 آسیب دیدگی های ورزشی را تشکیل می دهد و تقریباً ¼ این مشکلات توسط پزشک جراح ارتوپد برطرف می شود. البته دونده ها تنها قربانیان این آسیب ورزشی نیستند. دوچرخه سواران، شناگران، افرادی که ایروبیک استپ کار میکنند، و آنها که فوتبال و بسکتبال و والیبال بازی می کنند نیز ممکن است به این عارضه دچار شوند. در این عارضه، استفاده بیش از حد از زانو باعث ناراحتی و آسیب رسیدن به تاندون زیر کاسه ی زانو می شود. کفش یا کفی کفش هایتان را مرتباً عوض کرده بین تمریناتتان مدت بیشتری استراحت کنید. اگر زانویتان آسیب دید حداقل دو روز از انجام دوباره ی ورزش خودداری کرده و از داروهای ضد تورم استفاده کنید. قبل از شروع دوباره ی ورزش حتماً خود را خوب گرم کرده و در محل آسیب دیده از یخ استفاده کنید
آسیب دیدگی زانو و ساق پا
زانو یک مفصل لولایی بین استخوان ران و استخوان درشتنی است. این مفصل میتواند تا شود، به حالت مستقیم درآید و در حالت تا شده، مختصری بچرخد. مفصل زانو توسط رباطها و عضلاتی قوی نگه داشته میشود و در جلو توسط یک استخوان پهن به نام کشکک محافظت میشود.
سطوح استخوانهای اصلی توسط لایههایی از غضروف حفاظت میشود. این ساختارها ممکن است در اثر ضربات مستقیم، چرخشهای شدید یا پیچخوردگیها دچار صدمه شوند. آسیبهای احتمالی زانو عبارتند از: شکستگی کشکک، پیچخوردگیها و صدمه به غضروف.
آسیب زانو ممکن است توانایی تا کردن مفصل را از مصدوم سلب کند و شما باید مطمئن شوید که مصدوم روی پای آسیبدیده، راه نرود. خونریزی یا تجمع مایعات در داخل مفصل زانو میتواند به تورم قابل توجه در اطراف مفصل منجر شود.
تشخیص
ممکن است موارد زیر وجود داشته باشند:
درد که از محل آسیب انتشار پیدا میکند و در عمق مفصل مینشیند.
درد حاد در تلاش برای راست کردن پا (در صورتی که زانوی تا شده «قفل» شده باشد).
تورم سریع در مفصل زانو
اهداف
فراهم کردن شرایط انتقال مصدوم به بیمارستان
۱- به مصدوم کمک کنید تا ترجیحاً روی یک پتو دراز بکشد تا بین او و زمین فاصله ایجاد شود. یک بالشتک نرم (مثل یک بالش، پتو یا کت) زیر زانوی آسیبدیده قرار دهید تا زانو را در راحتترین وضعیت نگه دارد.
هشدار!
سعی نکنید با وارد کردن نیرو، زانو را به حالت مستقیم درآورید. ممکن است جابهجا شدگی غضروف یا خونریزی داخلی، راست کردن مفصل زانو را غیرممکن کرده باشند.
مصدوم را از خوردن، آشامیدن و سیگار کشیدن منع کنید چون ممکن است در بیمارستان نیاز به بیهوشی عمومی داشته باشد.
مصدوم را از راه رفتن منع کنید.
۲- بالشتک نرم را به دور مفصل ببندید. با پیچیدن باند از میانه ران تا میانه ساق، بالشتک را محکم کنید.
۳- شرایط انتقال مصدوم به بیمارستان را فراهم کنید. مصدوم باید در وضعیت درمانی باقی بماند، پس انتقال باید توسط آمبولانس صورت گیرد.
آسیب ساق
آسیبهای ساق عبارتند از: شکستگیهای استخوان درشتنی و نازکنی و پارگی بافتهای نرم (عضلات، رباطها و تاندونها). شکستگیهای درشتنی معمولاً در اثر ضربات سنگین (مثلاً ناشی از سپر یک وسیله نقلیه در حال حرکت) روی میدهند. از آنجایی که بافت نرم اطراف درشتنی اندک است، شکستگی به احتمال زیاد با تولید زخم همراه خواهد بود. چرخشهایی که سبب پیچخوردگی مچ پا میشوند، میتوانند به شکستگی نازکنی منجر شوند.
تشخیص
ممکن است موارد زیر وجود داشته باشند:
درد موضعی
تورم، کبودی و تغییر شکل پا
زخم باز
اهداف
بیحرکت کردن اندام پایینی
فراهم کردن شرایط انتقال فوری به بیمارستان
۱- به مصدوم کمک کنید تا دراز بکشد و با دقت، پای آسیبدیده را ثابت کنید و نگه دارید. اگر زخم باز وجود دارد، با ملایمت آن را برهنه کنید و خونریزی را درمان کنید. برای محافظت از محل آسیب، یک لایه پوششی روی آن قرار دهید.
۲- با مرکز اورژانس تماس بگیرید و آمبولانس درخواست کنید. پای آسیبدیده را با دستان خود نگه دارید تا از جابهجایی محل شکستگی پیشگیری کنید. این عمل را تا زمان رسیدن آمبولانس، ادامه دهید.
احتیاط!
اگر مسیر انتقال مصدوم به بیمارستان احتمالاً طولانی و ناهموار است، بالشتکهایی را در سمت خارج پای آسیبدیده (از زانو تا انتهای پا) قرار دهید. با استفاده از باندهای تا شده پهن، مطابق روشی که در بالای صفحه تشریح شده است، پاها را ثابت کنید.
۳- اگر آمبولانس با تأخیر به محل میرسد، پای آسیبدیده را به پای دیگر ثابت کنید. اندام سالم را در کنار اندام آسیبدیده قرار دهید و باندها را از زیر هر دو پا بلغزانید. باندها را در مناطق مچ و انتهای پا و سپس زانوها قرار دهید. دو باند هم در بالا و پایین محل شکستگی اضافه کنید.
۴- بین دو ساق، بالشتک قرار دهید. با گره زدن در سمت سالم، باندها را محکم ببندید.
مورد خاص
شک به شکستگی نزدیک مچ پا به جای استفاده از یک باند به شکل ۸ ، باندهای جداگانهای روی انتهای پا و بالاتر از مچ پا ببندید.
به نام خدا
مقاله ای در مورد یکی از موارد آسیب دیدگی زانو (لیگامان زانو)
در اثر وارد آمدن فشار و ضربه زیاد از طرف خارج یا داخل به مفصل زانو به نحوی که زانو بیش از حد به طرف داخل حرکت پیدا کند.یا ساق پااز زانو دور شود.این امر باعث ایجاد کشیدگی یا پارگی لیگامان داخلی می شود.همین عمل (چرخش بیش از حد پا) ممکن است باعث پارگی مینیسک داخلی شود که تشخیص آن در مراحل اولیه با پارگی لیگامان داخلی مشکل است و هنرجویان باید به دکتر متخصص واقعی در امر زانومعاینه شوند ، نه هر پزشک ارتوپدی. ودر کل چنانچه شدت نیرویی که به زانو وارد می گردد کم باشد باعث پارگی و صدمه به کپسول مفصلی می شود ولی اگر نیرو شدید بود به عناصر لیگامانها و مینیسک آسیب می رسد و بایستی زانو عمل جراحی شود.در ورزش کاراته کنترلی ضربه زدن به قسمت زیر کمربند کاراته کلاُ خطا است و هیچ هنرجویی حق ندارد به زانو و یا ران حریف خود ضربه ای وارد آورد و داوران مسابقه را متوقف می کنند و ضربه زننده را در نهایت اخراج می کنند.با تجربه ای که اینجانب در آسیب دیدگی زانو دارم و منجر به عمل جراحی شد کلاَ آسیب های این چنین در تمرینات باشگاه و روزهای قبل از مسابقات و یا اعزام پیش می آید و در بعضی مواردیدیده شده که حریف مقابل ضربه ای غیر ورزشی و دور از اخلاق جوانمردانه (که اصل کاراته است) به مفاصل وارد می آورد که فرد مقابل را سالها از ورزش و قهرمانی دور می کند.
مربیان باید این چنین آسیبهایی را که از آن ها صد در صد اطلاع دارند در موقع تمرین به هنرجویان تذکر بدهند که از حرکت غیر ورزشی و دور از انسانیت پرهیز کنند.
و به نظر اینجانب هر هنرجویی که در مقابل حریف خود اوس می دهد تمام سلامتی صدها میلیون ارزشی خود را برای ارتقاع سطح کاراته هنرجوی مقابل در اختیار او می گذارد پس این فرد قابل احترام فراوان است و سلامتیش واجب.و باید هنرجویان از ضربه زدن به صورت خطا و کینه ورزانه به نقاط ممنوع خودداری کنند.
بازیهای پرتحرک کودکانه از آسیب دیدگی زانو در بزرگسالی پیشگیری می کند
رییس انجمن علمی جراحان زانو ایران گفت: بازی های کودکانه باعث می شود کودک بتواند در فعالیت های بدنی خود تعادل بیشتری داشته باشد و در بزرگسالی کمتر دچار آسیب دیدگی های زانو شود.
دکتر “محمد رازی” در آستانه برگزاری اولین کنگره بین المللی جراحان زانو در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا گفت: جایگزینی بازی های کامپیوتری به جای بازی های پر تحرک کودکانه و محبوس شدن کودکان در خانه های کوچک و آپارتمانی یکی از مهمترین عللی است که به آسیب دیدگی های زانو در بزرگسالی منجر می شود.
وی گفت: بازی های کودکانه همچون دویدن ها و یا لی لی کردن کودکان باعث ایجاد تعادل در فعالیت های جسمی در کودک می شود و همین دویدن ها و بازی های پر تحرک دوران کودکی هماهنگی در سیستم مغزی با سیستم عضلانی و عصبی کودک را تقویت می کند.
رازی خاطر نشان کرد: نشستن های طولانی مدت کودکان پای بازی های کامپیوتری و یا ریختن انواع اسباب بازی ها در جلوی آنها ، بی تحرکی کودکان را بیشتر می کند.
وی گفت: اسباب بازی برای رشد فکری کودک مفید است، اما باید شرایط و زمینه های تحرک در کودکان نیز فراهم شود.
عضو انجمن جراحان ارتوپد ایران با بیان اینکه نشستن های طولانی مدت و بی تحرکی می تواند به مفاصل آسیب وارد کند، افزود: در زمان حرکت مایع مفصلی ، مواد غذایی مورد نیاز غضروف ها تامین می شود.
رییس انجمن علمی جراحان زانو با تاکید بر فراهم کردن امکانات ورزشی در سنین کودکی گفت: امروزه ورزش کردن به سمت حرفه ای شدن پیش می رود و بسیاری از والدین نیز فرزندان خود را به سمت ورزش قهرمانی تشویق می کنند در حالی که شرایط و زمینه های ورزش برای کودکان فراهم نشده است.
عضو هیات رییسه انجمن جراحی ارتوپدی ورزشی آسیا و اقیانوسیه اضافه کرد: بسیاری از نوجوانان با هدف ورزش قهرمانی برای اولین بار در نوجوانی شروع به ورزش های سنگین می کنند که همین امر آسیب دیدگی های شدیدی را در آنها بوجود می آورد.
رازی با تاکید بر اینکه ورزش باید به سمت علمی شدن پیش برود گفت: در این راستا باید زمینه ها و زیرساخت های ورزش به صورت فراهم کردن امکانات ورزشی استاندارد در مدارس آغاز شود و علاوه بر این ایمنی سالن های ورزشی نیز افزایش یابد.
اولین کنگره بین المللی جراحان زانو، آرتروسکوپی و آسیب های ورزشی با حضور اساتید داخلی و ۲۵ سخنران خارجی صاحب نظر این رشته از ۲۹ دی ماه تا دوم بهمن ماه در مرکز همایش های کیش برگزار می شود.
نظرات ()